Treasury of Celtic Design

Courtney Davis:
A TREASURY OF CELTIC DESIGN

This beautiful and versatile treasury of over 100 designs will prove an invaluable source of inspiration to everyone with an interest in the Celtic heritage, not least to artists and designers both amateur and professional.

Rich and exciting, these designs encompass a wide range of knotwork, spirals, key patterns and zoomorphic subjects. A wealth of full-and half-page rectangles, motifs and medallions plus frames, borders and corners are all rendered with exquisite finesse by renowned Celtic expert and artist Courtney Davis. The redolent symbolism of such designs and motifs never seem to fade or date.

Courtney Davis works within the best traditions of ancient Celtic style to produce his own unique illustrations and designs. Based in the West Country of Britain, he is the creator and compiler of numerous bestselling titles on Celtic art and design, including The Celtic Iron-on Transfer Book, Celtic Designs and Motifs, The Celtic Stained Glass Book and Celtic Illumination.

His web site is: "www.celtic-art.com".

Kelti - ratnici i umetnici

KELTI - RATNICI I UMETNICI LATENSKOG PERIODA


Pojava Kelta na evropskim prostorima gvozdenog doba i njihovo poreklo još su obavijeni neizvesnošću i pretpostavkama


Ponikli u oblasti omeđenoj Rajnom i Vltavom antički Kelti su tokom mlađeg gvozdenog doba izbili na obale Atlantika, Mediterana i Crnog mora, dali ime Londonu, Parizu, Bonu, Beču i Milanu, na ušću Save u Dunav izgradili tvrđavu Singidunum i širom Evrope proneli svoju ljubav prema lepim stvarima izraženu kroz umetnost u kojoj uporedo i harmonično žive snoviđenja i naturalizam.

Neustrašivi ratnici i graditelji utvrđenih naseobina na kojima su se lomili i talasi Cezarevih legija, Kelti gotovo da nisu ostavili za sobom nikakve tragove arhitekture i monumentalne umetnosti. Njihovi domovi bili su prilagođeni potrebama naroda ratnika i lovaca, stočara i zemljoradnika i najvećih religioznih fanatika među starim narodima. Umesto na mozaicima i skulpturama, odsjaj vatre iz ognjišta podrhtavao je na izvanredno oblikovanim i raskošno ukrašenim rukotvorinama keltskih zanatlija-umetnika, peharima, posudama, nakitu i oružju koje se uvek nalazilo nadomak ruke vlasnika.

Etničko poreklo Kelta

Pojava Kelta na evropskim prostorima gvozdenog doba i njihovo poreklo još su obavijeni neizvesnostima i pretpostavkama. Pojedini stručnjaci čak smatraju da se već ljudi bronzanog doba mogu označiti kao prvi Kelti, ali je ovakvo shvatanje teško prihvatljivo. Znatno su brojniji oni koji formiranje Kelta kao etničke grupe stavljaju na početak gvozdenog doba, u period helštatske kulture, a među kojima se nalaze i neki istaknuti jugoslovenski stručnjaci. Ipak, čini se da je sve više naučnika naklonjeno shvatanju da se o „pravim“, „istorijskim“ Keltima može govoriti tek u periodu latenske kulture, od sredine do kraja prvog milenijuma pre nove ere.

Etničko poreklo Kelta predstavlja još jednu jabuku razdora među naučnicima. Prema teoriji o autohtonosti Kelta na zapadnoevropskom prostoru, ova etnička skupina nastala je stapanjem Nordijaca kulture „vrpčaste keramike“ i Mediteranaca koji su pripadali kulturi „zvonastog pehara“, uz izvesne karakteristike dinarskog i stanovništva kulture urni. Ipak, ova teorija, koja nastoji da prikaže Kelte kao sintezu glavnih etničkih grupa praistorijske Evrope, nije uspela da obezbedi potvrdu ni u arheološkim nalazima ni u oskudnim pisanim antičkim izvorima.

Začetnik druge hipozeze je još Dionizije iz Halikarnasa koji je istočnu granicu teritorije naseljene Keltima smestio u zemlju Skita i Tračana, ukazujući time na istočnoevropsko poreklo ove etničke skupine. Shvatanje antičkog pisca prihvataju i neki savremeni naučnici, koji čak ističu da proučavanje keltske religije ukazuje da su ovi umetnici i ratnici u zapadnu Evropu stigli sa istoka, iz prostranstava južne Rusije.

Spoj jave i sna

Umetnost Kelta i njene osnovne karakteristike mogu da predstavljaju značajan doprinos proučavanju porekla i vremena stvaranja ove zajednice koja je u istoriji antičkog sveta, pa i kasnije, odigrala značajnu ulogu. Latenska epoha, naime, karakteriše se specifičnom umetnošću koja je, istina, do izvesne mere zasnovana na estetskim razvojima širom teritorija po kojima su se rasprostrli Kelti, ali i na uticajima klasičnih civilizacija i umetnosti stepa. Keltska umetnost iz ovog perioda praktično ne pokazuje nikakve uticaje umetnosti starijeg gvozdenog doba (halštatska epoha), te imeđu njih postoji značajna praznina. Umetnost halštatske epohe bila je zasnovana na pravolinijskim geometrijskim oblicima nasleđenim još iz neolita, dok se artefakta latenske kulture odlikuju oblicima koji nastaju kao rezultat igre krugova, polumeseca i spirala.

Curious Bronze Relic found near the Estuary of the River Findhorn, engraving by William Miller (1831)

I grafički i plastični oblici ove umetnosti zasnovani su, naime na kombinaciji zakrivljenih linija biljnih motiva i drugih elemenata pozajmljenih iz grčke i rimske dekorativne umetnosti i trtansformisanju ovih motiva u imaginarne figure. Linearne predstave likova i životinja na keltskom novcu, nakitu i crtežima na krečnjačkim stenama ukazuju ne samo na izuzetnu moć apstrakcije ovih starih stanovnika Evrope, već i na njihov nezavisan duh i stalni otpor konformizmu. Apstrakcija, razbijanje simetrije klasičnih motiva, metamorfoza i čudnovata simbioza jave i sna koja se održava u stvaranju imaginarnih, fantastičnih bića, igrali su istaknuto mesto u keltskoj umetnosti.

Kult glave

Interesantno je da su keltski umetnici posvećivali podjednaku pažnju, strpljenje i trud kako izradi nakita i ritualnih predmeta tako i običnim loncima, posudama i bokalima. Najveći deo sačuvanih umetničkih predmeta latenske epohe zapravo i spada u kategoriju stvari za svakodnevnu upotrebu, kao što su raznovrsne posude, keramika, kopče za pričvršćivanje odeće, oružje i nakit. Tokom petstogodišnje istorije keltske umetnosti, načini ukrašavanja ovih predmeta, kao i njihovi oblici, menjali su se, a osnovni stilovi grubo se poklapaju sa tri razdoblja latenske epohe. Karakteristično za sva tri stila je da keltski umetnici ne vrše prosto preuzimanje grčkih i italskih motiva već ih tako reprodukuju da se javljaju lišeni svog izvornog karaktera i poprimaju oblike tipične za latensku kulturu. U pojedinim slučajevima, nezadovoljni čistotom linije i strogošću stila, keltske zanatlije čak ulepšavaju uvezene grčke i italske predmete umetnički oblikovanom zlatnom ili srebrnom folijom.

Glava keltskog ratnika iz Galisije

Uporedo sa geometrijskim linijama javljaju se i ljudski i životinjski likovi koji su po pravilu fantastično oblikovani, bez poštovanja za stvarnost. Motiv ljudske glave veoma se često sreće na predmetima iz ove epohe, što naučnici povezuju sa nekom vrstom kulta glave, teorija koja svoju potvrdu nalazi i u činjenici da su Kelti ubijenim neprijateljima odsecali glave i čuvali ih, i da se na mestima njihovih nekadašnjih staništa mogu pronaći ljudske maske od kojih su neke izrađene tako da se mogu postaviti na drvenu dršku. S druge strane, životinjski motivi, realni ili fantastični, zauzimaju istaknuto mesto u keltskoj umetnosti pošto su u paganskoj religiji ove etničke zajednice životinje igrale značajnu ulogu.

Religija i kultura

Karakterističan detalj keltske materijalne kulture predstavljaju ogrlice – torkvasi – prema kojima pojedini arheolozi čak određuju keltsku etničku pripadnost vlasnika. U početku su ogrlice bile relativno jednostavne, sa oštrim ivicama, ali se kasnije javljaju bogato ukrašeni komadi sa raznim zoo i antropomorfnim likovima u najfantastičnijim kombinacijama. U prvo vreme ogrlice su bile gotovo isključivo deo ženskog nakita, ali već oko 300. godine stare ere počinju da ih nose i muškarci. Torkvesi su, pretpostavlja se, imali profilaktičku i apotropejsku (amajlijsku) namenu koja je u početku bila ograničena na ženu, čija je uloga i položaj u keltskom društvu istaknuta, da bi tek kasnije poslužila i za zaštitu ratnika u borbama. Krajem latenske epohe javljaju se i ogrlice urađene tehnikom bliskom današnjem filigranu, kao i đerdani od zrna pastozne staklene mase – plave, žute i zelene boje. Interesantno je napomenuti da su torkvasi rađeni isključivo od bronze, srebra ili legure srebra i zlata, a nikako od gvožđa. Mada im je gvožđe omogućilo da pokore ogromna prostranstva, Kelti su ga smatrali „nečistim“ metalom koji se nije mogao upotrebljavati u sakralne (obredne) svrhe.

Great Gold Torc from the Snettisham Hoard

Fibule, kopče za pričvršćivanje odeće, drugi su umetnički oblikovan predmet svakodnevne upotrebe. Obično su male, lučnog oblika, a površina im je ukrašena različitim, najčešće antropomorfnim predstavama. Interesantno je da je u kasnijoj fazi dekoracija fibula jednostavnija i smirenija, da bi krajem latenske epohe fibule postale obične glatke ploče, bez ikakvih ukrasa. Ova pravilnost u razlici fibula određenih epoha je tako stroga da se na osnovu oblika fibule može tačno odrediti period prelaza.

Fantazija primenjena u praksi

Još u prvom periodu latenske epohe narukvice su bile raznovrsne i bogato ukrašene plastičnim detaljima koji svedoče o izuzetnoj zanatskoj veštini. Ornamenti su raznovrsni, puni fantazije i smelo kombinuju razne ljudske i biljne motive, dok su same narukvice izrađene od kvalitetnih materijala i plemenitih metala. Oko 300. godine stare ere javljaju se i staklene narukvice plavo-zelene boje, dok se pri kraju latenske epohe sreću i gvozdene narukvice koje se završavaju spiralnim krajevima ili plastičnim zmijskim glavama.

Silver torque (Kunst der Kelten, Historisches Museum Bern)

U srednjem periodu latenske epohe keltske zanatlije počinju da prave prstenje ukrašeno bojenim kamenjem i metalne opasače od gvozdenih ili bronzanih lančića ukrašene finim dekorativnim motivima, dok se amuleti u obliku konja, svinje i krave javljaju u osvit nove ere.

Latenska keramika, 5. vek p.n.e. (Matzhausen, Bavarska)

Keltske zanatlije poklanjale su veliku pažnju i izradi posuda, pri čemu upada u oči da su keramički proizvodi jednostavniji od metalnih. Mada već od početka koriste grnčarsko kolo, Kelti svoje keramičke sudove jednostavno ukrašavaju, a pred kraj latenske epohe često se sreću i sasvim prosti, neobojeni sudovi. Iz ove grupe donekle se izdvajaju urne za čuvanje pepela spaljenih mrtvaca, koje su bikonične, obojene crvenom i belom bojom. Posude izrađene od metala ili ukrašene metalom znatno su lepše i bogatije dekorisane. Predmeti od drveta često su oblagani umetnički izvajanim listićima od zlata i drugih plemenitih metala, dok su pehari i posude za čuvanje vina i piva ukrašene najraznovrsnijim plastičnim ukrasima sa prikazima fantastičnih antropo i zoomorfnih predstava.

Latenski bodež, 475-450 godina p.n.e.

Veliku pažnju Kelti su poklanjali i oružju, koje je samo na početku epohe jednostavno i bez većih ukrasa. Nešto kasnije oružje postaje raznovrsnije, javljaju se štitovi, dok je za koplja karakteristično da im vrhovi imaju najfantastičnije oblike koji podsećaju na plamene jezike. Opasači na konjima su nošeni mačevi spajaju se metalnim, bogato ukrašenim kopčama sa reljefnom ili emajliranom dekoracijom.

Miodrag Vuković
(Galaksija, broj 114 – oktobar 1981.)

Simbol and image in Celtic religious art

Miranda Green:
SIMBOL AND IMAGE IN CELTIC RELIGIOUS ART

Contents:

1. Prologue (1)
2. The female image (9)
3. The divine marriage (45)
4. The male image (74)
5. The symbolism of the natural world (131)
6. Triplism and multiple images (169)
7. Style and belief (206)
8. Epilogue (224)

In the earliest times, which were so susceptible to vague speculation and the inevitable ordering of the universe, there can have existed no division between the poetic and the prosaic. Everything must have been tinged with magic. Thor was not the god of Thunder; he was the thunder and the god.

Jorge Luis Borges, ‘The Gold of the Tigers’


Preface:

This book has come about through the first John Legonna Celtic Research Prize, which was awarded to me by the National Library of Wales, Aberystwyth in March 1986. John Legonna (1918–78) was a celtophile whose father was Cornish and his mother Welsh. He had a lifelong commitment to the promotion of the identity of Wales and of all the Celtic countries. In 1971 John Legonna made a gift of his farm and lands at Pen Rhos Fach and ‘Chastell Cadwaladr’ at Llanrhystud near Aberystwyth to the National Library of Wales, in order to establish the John Legonna Celtic Research Prize. This he intended to foster Celtic studies and to enable scholars awarded it to pursue further research within their chosen field. The prize has enabled me to spend several weeks studying Celtic religious iconography in European museums and, consequently, to write Symbol and Image in Celtic Religious Art. It is for this reason that I have dedicated this book to the memory of John Legonna.

By the later first millennium BC the Celts had occupied much of Europe and had penetrated into Asia Minor, where they settled in Galatia (Map 1). By the early first millennium AD much of this Celtic territory had fallen under Roman domination. This book is primarily concerned with the pagan religious iconography of the main Celtic heartland of Gaul between circa 500 BC and AD 400. Detailed reference is made to Britain but, since the British material is relatively well documented and has been the subject of a number of recent surveys, most of my evidence for the present work has been collected from research in France, the Netherlands, and the Rhineland. The majority of the iconography examined here dates to the period of Roman influence on Celtic lands. My concern here is not with Celtic religion as a whole but with the contribution made by the divine images presented in the iconography to the interpretation of Celtic belief-systems. This is of especial interest because of the conflation of the Roman and Celtic cultures to form a distinctive Romano-Celtic tradition of cult-expression. It is this tradition which forms the focus of the present work.

Celtic Art in Pagan and Christian Times

CELTIC ART IN PAGAN AND CHRISTIAN TIMES
by J. Romilly Allen, F.S.A.

First published: November 1904
Second edition: London, January 1912

Preface:

This work is an attempt - whether successful or not the critic must decide - to give a concise summary of the facts at present available for forming a theory as to the origin and development of Celtic art is meant the art of the peoples in Europe who spoke the Celtic language, but it must always be borne in mind that although linguistically the were Celts, yet racially they were of mixed Celtic and Iberian blood, so that their art was possibly quite as much Iberian as Celtic. It is only since the epoch-making discoveries of Schliemann in Greece, of Flinders Petrie in Egypt, and of Arthur Evans in Crete that it has been possible in a satisfactory manner to connect the culture of Britain in the Bronze Age with the corresponding culture on the Continent. It is now quite clear that certain characteristic decorative motives, such as the divergent spiral, are of foreign origin instead of having been invented in Ireland, as was at one time believed. Other discoveries made in England, more especially those at Aylesford, Glastonbury, Mount Caburn, and and Hunsbury, have thrown an entirely new light on the archæology of this country by showing that the Early Iron Age began here two or three centuries at least before the Roman occupation. Lastly, the explorations made by Continental antiquaries at Hallstatt in Austria, La Tène in Switzerland, and in the Gaulish cemeteries of the Marne district in France, point to the sources of the culture to which the late Sir Wollaston Franks gave the name "Late-Celtic".

Celtic art naturally divides itself into two distinct periods, the Pagan and the Christian. With regard to the latter, the remains have been so fully investigated that it is hardly probable any new facts will be brought to light which will seriously alter the conclusions now arrived at. With regard to the Pagan period the case is altogether different, as most of the finds hitherto made have been due to accident, and until the large number of inhabited and fortified sites belonging to this period are systematically excavated our knowledge must necessarily remain incomplete.

Contents:

Chapter I

The Continental Celts and How they Came to Britain

Chapter II

Pagan Celtic Art in the Bronze Age

Chapter III-V

Pagan Celtic Art in the Early Iron Age

Chapter VI-VIII

Celtic Art of the Christian Period

Archæology of Celtic Art

Dennis W. Harding:
THE ARCHÆOLOGY OF CELTIC ART (2007)

Tempering the much adopted art-historical approach, Harding argues for a broader definition of Celtic art. Contrary to recent attempts to deconstruct the Celts as an ethnic entity altogether, he argues that there were communities in Iron Age Europe thatwere identified historically as Celts, regarded themselves as Celtic, or who spoke Celtic languages, and that the art of these communities may reasonably be regarded as Celtic art. Though the La Tène styles represent the summation of achievement of Celtic art, the origin and geographical distribution of Celtic art extend well beyond the La Tèneculture zone.

Though art-historical considerations remain essential, Harding shows that Celtic artshould also be viewed within its broader archaeological context. From Central Europe to the Atlantic west, Celtic art was essentially a social and political art, as well as a religious art, and a medium through which identity could be asserted. It was fundamentally embedded in Celtic society, custom and belief. This new study will beindispensable for anyone wanting to take a fresh and innovative perspective on Celtic art.

Dennis W. Harding is Abercromby Professor of Archaeology at the University of Edinburgh. His most recent book The Iron Age in Northern Britain was published in 2004.

Contents

01. Definitions, material and context
02. ‘An art with no genesis’: later Bronze Age and Hallstatt origins
03. The La Tène Early Styles: origins and influences
04. The La Tène developed styles
05. The art of the swordsmith
06. The La Tène later relief styles
07. Insular British art to the Roman Conquest
08. La Tène and non-La Tène in Ireland
09. South-West Europe and the Celtiberians
10. Later styles and Romanizing influences
11. Later insular art in Britain and Ireland
12. Conclusions: archaeology and Celtic art